آخرین به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۰۷/۱۴ ساعت ۱۸:۰۷
دیدن ضایعه‌ای کنار ریشهٔ دندان عصب‌کشی‌شده به‌معنای ضرورت کشیدن دندان نیست. بسته به علت مشکل، ممکن است درمان مجدد ریشه یا جراحی اپیکو به حفظ دندان کمک کند. اما پیش از انتخاب روش، باید مشخص شود آنچه «کیست» نامیده شده واقعاً چیست و آیا دندان از نظر ساختاری قابل نگهداری است.
آیا هر ضایعهٔ انتهای ریشه، کیست است؟
ناحیهٔ تیره در عکس دندان می‌تواند با التهاب اطراف ریشه، گرانولوم یا کیست ارتباط داشته باشد. عکس معمولی به‌تنهایی همیشه این موارد را از یکدیگر تفکیک نمی‌کند؛ تشخیص قطعی نوع ضایعه ممکن است به بررسی بافت‌شناسی نیاز داشته باشد. بنابراین، اندازه یا ظاهر ضایعه به‌تنهایی تعیین نمی‌کند که حتماً جراحی لازم است.
دندانپزشک سابقهٔ عصبکشی، عکس‌های قبلی، درد هنگام جویدن، تورم، مسیر خروج ترشحات روی لثه و وضعیت روکش را کنار هم بررسی می‌کند. مقایسهٔ تصاویر در طول زمان نیز کمک می‌کند تغییرات ضایعه ارزیابی شود. تصویربرداری تکمیلی در صورت نیاز و با توجه به سؤال تشخیصی درخواست می‌شود.
چرا مشکل بعد از عصبکشی برمی‌گردد؟
کانال پیدا‌نشده، پیچیدگی مسیر ریشه، آلودگی مجدد از کنار ترمیم یا روکش و پوسیدگی تازه می‌توانند زمینهٔ تداوم یا بازگشت عفونت را فراهم کنند. گاهی نیز ترک دندان یا مشکل بافت‌های نگهدارنده مطرح است. مشخص‌کردن علت اهمیت دارد، چون درمانی که فقط بر ظاهر ضایعه تمرکز کند ممکن است منشأ اصلی مشکل را برطرف نکند.
درمان مجدد ریشه چه زمانی مطرح می‌شود؟
اگر منشأ مشکل داخل کانال باشد و دسترسی ایمن به آن امکان داشته باشد، درمان مجدد ریشه یا ری‌اندو یکی از گزینه‌هاست. در این روش، مواد پرکنندهٔ قبلی خارج می‌شوند، کانال‌ها دوباره بررسی و پاک‌سازی می‌شوند و سپس با مواد مناسب پر خواهند شد. وضعیت ترمیم نهایی نیز باید ارزیابی شود تا از ورود دوبارهٔ آلودگی جلوگیری شود.
برای مثال، وجود کانالی که در درمان قبلی شناسایی نشده، دلیل قابل‌بررسی برای ری‌اندو است. در مقابل، خارج‌کردن پست یا عبور از بعضی موانع ممکن است خطر آسیب به دندان داشته باشد. تصمیم نهایی پس از سنجش فایده و خطر گرفته می‌شود. دربارهٔ درمان ریشه دندان بیشتر بخوانید.
جراحی اپیکو چه تفاوتی دارد؟
در جراحی اپیکو، دسترسی از سمت لثه و ناحیهٔ انتهای ریشه انجام می‌شود. بافت ملتهب یا عفونی و بخش کوچکی از نوک ریشه برداشته می‌شود و در صورت نیاز، انتهای کانال با مادهٔ مناسب مهروموم می‌شود. این روش ممکن است زمانی مطرح شود که درمان غیرجراحی امکان‌پذیر نباشد یا مشکل با آن برطرف نشود.
اپیکو جایگزین خودکار ری‌اندو نیست. محل دندان، وضعیت استخوان، نزدیکی به ساختارهای مهم و کیفیت درمان قبلی در انتخاب آن نقش دارند. دربارهٔ مراحل جراحی اپیکو نیز می‌توانید مطالعه کنید.
کدام روش برای دندان من مناسب‌تر است؟
پاسخ یکسانی برای همه وجود ندارد. امکان بازسازی تاج، وضعیت لثه و استخوان، وجود ترک، دسترسی به کانال و سابقهٔ درمان تعیین‌کننده‌اند. گاهی نگهداری دندان پیش‌آگهی مناسبی ندارد و گزینه‌های دیگری بررسی می‌شوند. از دندانپزشک بپرسید: علت احتمالی ضایعه چیست، چرا این روش پیشنهاد شده و پیگیری درمان چگونه خواهد بود؟
آیا دارو کافی است و چه علائمی فوری‌اند؟
انتخاب دارو به وضعیت بیمار بستگی دارد و مصرف خودسرانهٔ آنتی‌بیوتیک جای درمان منشأ مشکل را نمی‌گیرد. تورم صورت، تب یا خروج ترشحات نیاز به بررسی سریع دارد. اگر تنفس یا بلع دشوار شده، تورم شدید دهان دارید یا چشم متورم شده است، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
پس از درمان، پیگیری را جدی بگیرید
کم‌شدن درد به‌تنهایی برای ارزیابی نتیجه کافی نیست. معاینه و تصاویر پیگیری طبق برنامهٔ دندانپزشک انجام می‌شوند؛ ترمیم استخوان ممکن است چند ماه زمان ببرد. رعایت بهداشت و تکمیل ترمیم نهایی نیز بخشی از مراقبت از دندان است.
برای انتخاب آگاهانهٔ درمان، معاینه را شروع کنید
اگر کنار دندان عصب‌کشی‌شده ضایعه دیده شده یا درد و تورم برگشته است، برای بررسی امکان حفظ دندان به کلینیک دندانپزشکی شبانه‌روزی زاگرس در شهرک اکباتان مراجعه کنید. عکس‌ها و مدارک درمان قبلی را همراه بیاورید. برای هماهنگی معاینه با ۰۲۱۴۵۱۳۹ تماس بگیرید یا از نوبت‌گیری آنلاین کلینیک زاگرس استفاده کنید.
این مطلب برای آگاهی عمومی است؛ انتخاب درمان نیازمند معاینهٔ فردی است.
